Pisma kralja Milana po prvi put će biti prikazana javnosti u Arhivu Vojvodine

0
234

Po prvi put u istoriji dragocena pisma kralja Milana Obrenovića upućena njegovom sinu kralju Aleksandru, 27 stranica uputstava za vladanje, biće prikazana široj javnosti u Arhivu Vojvodine u Novom Sadu, na izložbi koja će biti otvorena u četvrtak, 18. juna 2020 godine u 13 sati. Izložba će biti otvorena do 26. juna 2020, a na njoj će biti prikazan i originalan štap kralja Milana, kao i druge dragocene fotografije, dokumenti i knjige vezane za kralja Milana i kraljicu Nataliju. Autori izložbe su Viktor Lazić, dr Adam Sofronijević i dr Nebojša Kuzmanović.

Ovom izložbom Arhiv Vojvodine započinje saradnju sa Udruženjem za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju „Adligat“ u okviru kojeg su otvoreni Muzej knjige i putovanja i Muzej srpske književnosti. Prilikom otvaranja izložbe, svečano će biti potpisan Protokol o saradnji sa ovim udruženjem iz Beograda, ali koje je osnovano na temelju tradicije sakupljanja knjiga i arhivske građe porodice Lazić iz Kumana kraj Zrenjanina, koja se već 250 godina, devet generacija u kontinuitetu bavi kulturnim delatnostima.

U pismima je izložen celokupan državno-politički program Srbije. U njima kralj Milan daje uputstva za tajno naoružanje moderne srpske vojske, koja će se kasnije proslaviti u balkasnkim i Prvom svetskom ratu. Sva goruća diplomatska pitanja tog vremena pokrivena su u pismima sa odlučnim stavovima ispisanim rukom samog kralja. Pisma pružaju mogućnost da se na drugačiji način sagleda ceo jedan period srpske istorije, ali i ličnost jednog od najznačajnijih srpskih vladara u čije vreme je Srbija teritorijalno proširena, te su joj bili priznati nezavisnost i status kraljevine.

Viktor Lazić, predsednik Adligata, kaže: „Mnogi su nas pitali zašto prvi put prikazujemo tako značajnu istorijsku građu baš u Arhivu Vojvodine i u Novom Sadu. Odgovor krije upravnik arhiva, gospodin dr Nebojša Kuzmanović, koji je prvi pokrenuo inicijativu da se pisma prikažu upravo ovde i koji je svojim radom pokazao kako za kratko vreme jedna državna ustanova može da povrati poverenje i bude primer mnogima“ i ispravno istakao koliko je decentralizacija kulture na srpskom kulturnom prostoru značajna i mi smo mu na tome zahvalni“. Lazić dodaje da su aktivnosti kralja Milana imale ozbiljnog odjeka među srpskim življem u Austrougarskoj, gde je, između ostalog, kao podršku proglašenju Srbije za kraljevinu, Aleksandar Lazić zvanično otvorio čitalište 1882. godine.

Istovremeno su Arhiv Vojvodine, Udruženje Adligat i Univerzitetska biblioteka „Svetozar Marković“ formirali i digitalnu zbirku „Kralj Milan u srpskoj štampi“ sa više od hiljadu digitalizovanih članaka i knjiga o kralju Milanu. Taj projekat vodi najbolji srpski stručnjak za digitalizaciju, dr Adam Sofronijević, a zbirka se može videti na sajtu kraljmilan.unilib.rs