Hrvatska – Mađarska: Orban ne prestaje da provocira, a sad je otišao i korak dalje!

0
208

Da mađarski premijer Viktor Orban voli da pecka svoj komšiluk velikomađarskom nostalgijom nije nikakva novost, ali je čitav niz događaja prethodnih dana podigao provokacije na novi nivo. Na posebnom udaru se našla Hrvatska.

Nikako slučajno, Orban se na talas provokacija odlučio baš u mesecu u kome se obeležava vek od Trijanonskog mirovnog sporazuma kojim je Mađarska nakon Prvog svetskog rata ostala bez dve trećine svoje teritorije.

Najpre je 4. juna, na samu godišnjicu, nedaleko od parlamenta u Budimpeštu postavljen spomenik koji vapi za „amputiranim“ delovima Mađarske, odnosno današnjim delovima Srbije, Hrvatske, Slovenije, Slovačke, Austrije, Rumunije, Ukrajine… Imena ukupno 12.500 gradova, sela i opština koje su do 1920. godine pripadale Ugarskom kraljevstvu upisana su slovima od nerđajućeg čelika na spomeniku vrednom 16 miliona evra.

A zatim je istog dana, u mestu Šatoraljaujhelj, na granici Mađarske i Slovačke, Orban je otkrio spomenik sa kartom „velike Mađarske“, uz zapaljiv nacionalistički govor.

Najavljujući „tektonske promene“ i tlo koje će „zadrhtati pod nogama suseda“, mađarski premijer pozvao je sledeću generaciju Mađara, „petu generaciju nakon Trijanona „, da „pobedi u bici koja sve odlučuje“. Orbanova generacija, „četvrta nakon Trijanona“ dovela je Mađarsku do „vrata pobede“, a peta generacija bi trebalo da se u zajedništvu „približi Bogu, koji je beskonačan“.

Oštre kritike

Na spomeniku se, pored sada već standardne velikomađarske mape, našao i natpis „Rijeka – na more Mađar(i)“, pa ne čudi što su i ovog puta najburnije reakcije stigle iz Hrvatske.

Reč je o navodnom citatu iz istoimenog novinskog članka koji je 1846. napisao pesnik i političar Lajos Košut da bi podstakao izgradnju željezničke pruge i opisao lepote primorja. Tako je bar glasilo objašnjenje mađarske vlade nakon što je hrvatsko ministarstvo spoljnih poslova uputilo protest zbog „neprimerenog natpisa“.

Burno je reagovala i hrvatska opozicija, a predsednik Zoran Milanović je jasno rekao da ne treba verovati Orbannu kada tvrdi da nema pretenzija prema delovima Hrvatske.

– Uveravao me je da je sve u redu, ali ako te jednom prevari – on je kriv, a ako te prevari drugi put – ti si budala. Znamo ko je Orban i šta zagovara, a to nije ništa dobro – bio je oštar Milanović.

Hrvatski predsednik smatra da iz Budimpešte stalno stižu „žalopojke i kuknjave“ da je Mađarska zakinuta Trijanonskim ugovorom i da je to „tragedija mađarskog naroda i države“.

– Ako bi neko trebalo da kuka jer je nakon izgubljenog rata ostao zbijen na malom prostoru, to su Nemci, njih stvarno ima puno na malom prostoru. Ali ne čujete to iz Nemačke. To čujete od ove posluge koja sanjari o mađarskoj Rijeci, Transilvaniji… – rekao je Milanović.

Hrvatski mediji oštro kritikovali Orbanov potez i govor, a ništa blaže reakcije nisu bile ni na društvenim mrežama.

Plenković pognute glave

Ipak, kritika je i sada, kao i u prethodnim slučajevima, izostala od strane jednog Hrvata – premijera Andreja Plenkovića. Naprotiv, toliko se trudio da odbrani Orbanove postupke, da je u medijima osvanula kompilacija njegovih „najsramnijih izjava“ u kojima je pun razumevanja za „mađarsku istorijsku traumu“ i u kojima tvrdi da natpis samo „citira jednu pesmu da Mađari idu na more, ne da je Rijeka mađarska“.

Mnogi su, kao i ranije, Plenkovićevo ćutanje objasnili tome što „Orban drži hrvatsku naftu“, odnosno činjenicom da mađarska ima deoničarski udeo u hrvatskoj državnoj naftnoj kompaniji.

Šef opozicionih socijaldemokrata Davor Bernardić objasnio je zašto ne očekuje reakciju vlade na otvaranje spomenika na mađarsko-slovačkoj granici.

– Reč je o Plenkovićevom prijatelju. Orban je poznat po tome što svojata hrvatske teritorije. Plenković, za nagradu mađarskom premijeru, dostavlja naftu u Budimpeštu – izjavio je on.

Udar na turističku sezonu

Za razliku od prethodnih velikomađarskih ispada, čini se da je Orban ovog puta otišao korak dalje u provociranju Hrvatske, odnosno da se nameračio na turističku sezonu na koju se dobrim delom oslanja ekonomija zemlje.

Naime, 5. juna je Mađarska ukinula restrikcije svojim građanima na putovanja u Češku, Slovačku i Austriju, dok su restrikcije prema Hrvatskoj i dalje na snazi.

U praksi to znači da će građani Mađarske, Češke, Austrije i Slovačke mogu da putuju u te četiri zemlje bez pokazivanja negativnog testa na korona virus i obaveznog karantina povratka u svoju zemlju.

Hrvati se sada pitaju zašto je njihova zemlja isključena iz dogovora, iako ima sličnu ili čak bolju epidemiološku situaciju nego navedene države.

Velikomađarska geografija

Podsećanja radi, Orban je ove godine koristio svaku priliku za praktikovanje velikomađarske geografije.

Orban je u decembru prošle godine podelio fotografiju sa sastanka predsedništva svoje stranke Fides, koji je održao pred velikom uokvirenom kartom „velike Mađarske“. Samo nekoliko dana ranije je prilikom posete Hrvatskoj u nostalgičnom tonu govorio o razdoblju kada je ta zemlja bila pod Mađarskom, služeći se često izrazom „naša zemlja“, pri čemu je bilo nejasno da li misli na Mađarsku ili Hrvatsku. Tada je govorio o Slavoniji i Baranji kao „najbogatijim delovima naše (mađarske) države”.

U junu prošle godine ilustracija „velike Mađarske“ osvanula je na službenoj mađarskoj stranici na Tviteru na engleskom jeziku „About Hungary „. Prošlog meseca je na Fejsbuku poželeo sreću maturantima koji su polagali ispit iz istorije, a to je učinio uz prizor globusa na kome se „velika Mađarska“ na istoku prostire sve do Rijeke i Dalmacije.

Blic/Intermagazin