Raspisuje se prvi Međunarodni književni konkurs ‘’Tragom pravdolјubivog – Arčibalda Rajsa‘’

0
122

Sledeće godine 8. avgusta 2019. godine navršava se tačno 90 godina od smrti jednog od najvećih prijatelјa Srba, istaknutog humaniste, kriminologa i prijatelјa Srbije Arčibalda Rajsa, čije su poruke iz njegovog antologijskog dela „Čujte, Srbi“ o mentalitetu, snazi, ponosu, slobodarskom duhu, ali i slabostima i greškama Srba i danas, aktuelnije nego ikada. Rajs je inače počasni građanin Mačvanskog Prnjavora.
Rudolf Arčibald Rajs rođen je 8. jula 1875. godine u nemačkoj pokrajini Baden.
Rajs je bio švajcarski forenzičar, publicista, doktor hemije i profesor na Univerzitetu u Lozani. Istakao se kao kriminolog radom na istraživanju zločina nad srpskim stanovništvom u vreme Prvog svetskog rata.
Istraživao je zločine austrougarske, nemačke i bugarske vojske nad civilnim stanovništvom, a posebno je napravio osvrt na stradanje srpskog stanovništva od autro- madžara počinjenim nad stanovništvom Mačvanskog Prnjavora i okoline.

Po Rajsovoj želјi, njegovo izvađeno srce odneseno je u urni na Kajmakčalan, gde je sahranjeno zajedno sa ostalim oslobodiocima Solunskog fronta.

Na urni, koja je polomlјena prilikom naleta Bugara u Drugom svetskom ratu, pisalo je: „Ovde u ovoj urni, na vrhu Kajmakčalana, Zlatno srce spava. Prijatelј Srba iz najtežih dana. Junak pravde, istine i prava. Švajcarca Rajsa, kom’ nek je slava!“.
Konkurs se raspisuje i u znak sećanja na žrtve zločine koje je počinila austrougarska vojska u Mačvanskom Prnjavoru 4. avgusta 1914 godine, tako da i danas pred Spomen – kosturnicom ledi se krv u žilama, pred tom Prnjavorskom Kostur – Kapelom.

( Podsećanje: 17. avgusta 1914. godine Autro – ugari, spalili su u školi 48 Prnjavoraca, iz škole u plamenu, majke su kroz prozor izbacivale decu, a koje su austrougarski vojnici dočekali na bajonete )
Inicijator književnog konkursa je Slavica Jovanović novinar i književnik, koja na ovaj način ispunjava zavetnu želјu Branislava Bojića Banike književnika iz Beograda, koji je svoje detinjstvo provodio u dvorištu prnjavorske crkve znatiželјno posmatrajući spomen- kosturnicu u društvu tadašnjeg crkvenjaka. Majka Branislava Bojića književnika je rodom iz Novog Sela i Bojić je potpisnicu ovih redova zamolio da kroz književno i publicističko štivo, piše o svirepim zločinima nad nedužnim srpskim stanovništvom u Mačvi. Inicijativu su odmah podržali i književnici iz Udruženja književnika Srbije: Predrag Bogdanović Ci, književnik, dr Milan Mladenović književnik i mnogi drugi afirmisani književnici i novinari, ali ima i policajaca, kao i književnih klubova. Takođe u toku je i osnivanje Udruženje pisaca Mačvanskog Okruga, čiji je inicijator takođe, Slavica Jovanović novinar i književnik.
Sada više o konkursu koji je tematske sadržine. Prva pesma bi trebalo da bude posvećena Arčibaldu Rajsu, odnosno pesma posvećena njegovom istraživačkom radu na raskrinkavanju zločina nad žitelјima Mačve i njegovom književno-publicističkm radu i knjizi- testamentu ‘’ Čujte Srbi, čuvajte se sebe’’.
Druga pesma bi trebalo da se odnosi na stradanje mačvanskog živlјa, koji su na najmonstruoznije načine mučeni, klani, spalјivani, vezani žicom i terani da gledaju trčeći vezani u lance, prema avgustovskom Suncu, a poznato je da samo ptica orao, bez teškoća može u Sunce pogledati …
Treća pesma bi trebalo da bude posvećena slepom srpskom guslaru i pesniku Filipu Višnjiću, koji je zločine u Mačvi od strane tiranina- opevao.
Pesme treba da su dužine do 28 redova, potpisane punim imenom i prezimenom autora
Jedan autor može učestvovati sa po jednom pesmom na sve tri teme, ili sa tri pesme na jednu temu koju izabere. Ili samo sa jednom temom sa konkursa. Konkurs je samofinansirajući i plaća se učešće od 500 RSD. Konkurs je otvoren do kraja aprila 2019. godine. Osim štampanja zbornika i književnih večeri, planiran je i poseta Beogradu spomeniku Rajsu koji nalazi se u Topčiderskom parku, kao i poseta spomen kosturnici u Mačvanskom Prnjavoru.
Najuspešnije pesnike očekuju diplome, knjige, umetničke slike, zahvalnice.
Proglašenje pobednika, dodela nagrada i promocija zbornika posvećenog sećanju na žrtve ratova u Mačvi biće održana u avgustu, kada se obeležava jubilej 90 godina od smrti Arčibalda Rajsa ali i godišnjice od velikog zverstva nad Srbima.
Ovim konkursom ispunjavamo i zavetnu želјu – testament našeg uglednog srpskog književnika Branislava Bojića, velikog Srbina, Rodolјuba i Pravoslavca, koji je kao bosonogi dečak u Mačvi, bio užasnut zlodelima nad ognjištima i decom, rodnom kraju svoje majke. A zahvalni smo i književnicima Udruženja književnika Srbije što nas podržaše u ovoj ideji. Mejlovi na koji se šalјu pesme su: slavicajov69@gmail.com i slavicaj1969@gmail.com

Uplate za književni zbornik vrše se na žiro-račun Poštanska Štedionica, na ime Slavica Jovanović br. računa ; 200 – 65929694 – 51,
Za sve informacije vezane za konkurs možete se telefon: 063- 807 – 59-35.
U nadi da će konkurs postati tradicionalan i da će otrgnuti od zaborava, nedužne mačvanske žrtve, ali i velikog prijatelјa Srba Arčibalda Rajsa.

Pripremila: Slavica Jovanović, novinar i književnik